เปิดสมุดข่อยโบราณ 127 ปี เพื่อนำมาเก็บเป็นประวัติของเมืองโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

เปิดสมุดข่อยโบราณ 127 ปี เพื่อนำมาเก็บเป็นประวัติของเมืองโกสุมพิสัย

เปิดสมุดข่อยโบราณ 127 ปี เพื่อนำมาเก็บเป็นประวัติของเมืองโกสุมพิสัย

เปิดสมุดข่อยโบราณ 127 ปี เพื่อนำมาเก็บเป็นประวัติของเมืองโกสุมพิสัย

ที่เจดีย์หลวงปู่หล้า วัดศรีสว่างม่วงน้อย หมู่ 5 ตำบลแพง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม นายฉลอง พึ่งโคกสูง นายอำเภอโกสุมพิสัย พร้อมเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ได้เข้าพบกับพระอธิการสุวัฒน์ อาสภชโย เจ้าอาวาสวัดศรีสว่างม่วงน้อย เพื่อขออนุญาตเปิดลังไม้โบราณอายุ 100 กว่าปี ที่ตั้งอยู่ในเจดีย์หลวงปู่หล้า โดยข้างในพบคัมภีร์ใบลานยาวที่มัดด้วยผ้าเป็นห่อจำนวนมาก จากนั้นก็พบเป็นสมุดข่อย ที่ทำด้วยกระดาษข่อยพับเป็นชั้นๆ สีดำ เขียนตัวหนังสือไว้ด้วยชอล์ก เขียนไว้ทั้ง 2 ด้านของสมุด ยาวประมาณ 17 พับ ได้นำมาที่ว่าการอำเภอโกสุมพิสัย เพื่อให้นักวิชาการทั้งมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม และมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้มาทำการอ่าน พบเป็นตัวหนังสือไทยน้อย บันทึกเหตุการณ์ เรื่องราวของพระสุนทรพิพิธ เป็นเจ้าเมือง และคำสอนต่าง ๆ เท่าที่พออ่านได้บ้างก็จะมีรัตน์โกสินทร์ ศก 115 สมัยรัชการที่ 5 ปี พ.ศ.2440 เพราะบ้างตัวก็โดนลบ สรุปใจความไม่ค่อยได้จะเป็นการเขียนถึงการบริหารราชการ และมีข้อความบ้างส่วนเกี่ยวกับทางลงโทษการลดโทษและการนำเงินไปจ่ายค่าปรับ  ยังไม่สามารถปะติดปะต่อได้เพราะตัวหนังสือขาดหลายไปหลายจุดจากที่ลบเลือน คงต้องใช้กล้องและทำการสแกนไว้ก่อนจากนั้นถึงจะนำไปอ่านแล้วจะเรียบเรียงมาให้ทางอำเภอโกสุมพิสัยใหม่อีกครั้งหนึ่ง

เปิดสมุดข่อยโบราณ 127 ปี เพื่อนำมาเก็บเป็นประวัติของเมืองโกสุมพิสัย

จากนั้นทางนักวิชาการจะได้นำเอาใบลานมาเปิดอ่านอีกครั้งหนึ่งในเดือนมีนาคม โดยทั้งหมดนี้จะได้นำมาเก็บรักษาไว้ที่ว่าการอำเภอโกสุมพิสัย เพื่อทำเป็นประวัติของอำเภอโกสุมพิสัยที่ชั้นล่างของที่ว่าการอำเภอโกสุมพิสัย  โดยได้มีการมาต่อยอดกับ หนังสือ ที่ว่าราชการเมืองโกสุมภ์ไสย์ ว่าด้วยกฎหมายท้องถิ่น ร.ศ. 117-119 มีการถอดความ ตีความแล้วทั้งหมด 344 หน้า และได้มีมติประกาศขึ้นทะเบียนเอกสารมรดกความทรงจำแห่งโลกประเทศไทยระดับท้องถิ่น จากการประชุมเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2564

เปิดสมุดข่อยโบราณ 127 ปี เพื่อนำมาเก็บเป็นประวัติของเมืองโกสุมพิสัย

อำเภอโกสุมพิสัย เดิมขึ้นการปกครองกับเมืองมหาสารคาม เมื่อปี พ.ศ. 2424 พระเจริญราชเดช เจ้าเมืองมหาสารคาม ได้ขอตั้งเมืองใหม่ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งบ้านดงวังที่หอขวาง เป็นเมืองโกสุมพิสัย ให้ท้าวสุริโย (เสือ) เป็นพระสุนทรพิพิธ เป็นเจ้าเมือง ขึ้นกับเมืองมหาสารคาม สำหรับชื่อโกสุมพิสัย ตามพงศวดารหัวเมืองมณฑลอีสานกล่าวไว้ว่า พระเจริญราชเดชเจ้าเมืองมหาสารคาม ได้แต่งตั้งให้ท้าวสุริยวงษา นำใบบอกพร้อมทั้งเครื่องราชบรรณาการลงไป ฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยเครื่องราชบรรณาการบ้านดงวังที่หอขวาง ใช้เงินทำเป็นรูปดอกมะคำป่า เพราะถิ่นนี้แต่ก่อนมีแต่ตันมะคำป่าเป็นส่วนมาก จึงพระราชทานนามเมืองว่า “โกสุมพิสัย” ซึ่งแปลว่า แดนหรือที่อยู่แห่งต้นมะคำป่า เมืองโกสุมพิสัย ได้นามเป็นเมืองและมีเจ้าเมืองปกครองมาตั้งแต่ พ.ศ. 2424 จนถึง พ.ศ.2443 ทางราชการได้ยุบมณฑล และเมืองต่าง ( ลงเป็นอำเภอและตำบล เมืองโกสุมพิสัย จึงเปลี่ยนฐานะเป็นอำเภอตั้งแต่ พ.ศ. 2443 มาจนตราบเท่าทุกวันนี้อำเภอโกสุมพิสัย ยังได้ชื่อว่าเป็น “สะดืออีสาน” ซึ่งหมายถึง เป็นจุดกึ่งกลางของภาคอีสานความเชื่อ ประเพณี และพิธีกรรมความเชื่อ ประเพณี

 

 

Leave a comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *